Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (ETKB), sanayi tesislerinde ve binalarda enerji verimliliğini artırmak amacıyla doğrudan hibe sağlayan iki program yürütmektedir. Program geçmişi 15 yılı aşkın olup bugüne kadar 735'ten fazla projeye destek verilmiştir.
Her iki programda da başvurular EVDES (Enerji Verimliliği Destek Yönetim Sistemi) portalı üzerinden alınmaktadır: evdes.enerji.gov.tr. Başvuru tarihleri ve kriterleri Bakanlığın resmi internet sitesinde ilan edilmekte, Başkanlık yılda bir veya birden fazla dönemde ya da sürekli başvuru alabilmektedir.
Önemli not: Her iki programda da aynı proje için başka bir kamu destek programından (örneğin KOSGEB, TKDK) eş zamanlı yararlanmak mümkün değildir.
VAP Desteği, sanayi tesislerindeki mevcut enerji sistemlerinin teknik performansını artırmaya yönelik yatırım projelerini hibe ile destekleyen bir programdır. Kapsam yalnızca özel sektörü içermektedir; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri başvuruda bulunamaz.
Başvurabilmek için dört temel koşulun birlikte sağlanması gerekmektedir:
Kojenerasyon projelerinde ek olarak Kojenerasyon Tesisi Verim Belgesi aranmaktadır.
Projeler, yetkili bir Enerji Verimliliği Danışmanlık (EVD) firması tarafından hazırlanır ve EVDES üzerinden sunulur. Onaylanan projeler proje başlangıç tarihinden itibaren 2 yıl içinde tamamlanmak zorundadır. Projenin gerçekleşen tasarruf oranının öngörülen tasarrufun %90'ının üzerinde kalması halinde tam destek ödemesi yapılır.
Erken ödeme talep edilmesi durumunda proje başlangıç tarihinden itibaren 3 ay içinde ve yalnızca bir kez başvuru yapılabilir. Proje revizyonu da bir defaya mahsus kabul edilmektedir.
EPS Desteği, Şubat 2026'da uygulamaya giren yeni bir mekanizmadır. Bu modelde enerji hizmet şirketi (ESCO) ile tesis arasında imzalanan performans sözleşmesi çerçevesinde yürütülen enerji verimliliği projeleri hibe kapsamına girmektedir.
EPS modelinin temel mantığı şöyledir: yatırım maliyetini ESCO üstlenir, tesis sonraki yıllarda sağladığı enerji tasarruflarıyla bu maliyeti geri öder. Bakanlık hibesi bu finansman döngüsüne ek destek olarak eklenmektedir.
Başvuru sahibi enerji hizmet şirketi, yani ESCO'dur, tesis değil.
Başvurunun kabul edilebilmesi için sözleşmenin hem ESCO hem de sözleşme makamı (tesis) tarafından müştereken imzalanmış ve yürürlüğe girmiş olması zorunludur. Aynı proje için başka herhangi bir kamu destek programından yararlanılmamış ya da başvuruda bulunulmamış olması da aranmaktadır.
Özel sektörde uygulanacak EPS projeleri için iki eşik aranmaktadır: yatırım bedeli en az 5 milyon TL ve enerji verimliliği önlemlerinin basit geri ödeme süresi en az 1 yıl. Kamu binalarında uygulanacak EPS'ler için ise Nisan 2021 tarihli Kamuda Enerji Performans Sözleşmeleri Tebliği (RG: 31455) kriterlerinin karşılanması gerekmektedir.
Nihai ödeme, uygulama tamamlandıktan sonra bağımsız ölçme-doğrulama uzmanı tarafından hazırlanan ilk tasarruf doğrulama raporunun sözleşmede garanti edilen tasarrufun en az %70'ini teyit etmesinin ardından yapılmaktadır.
ETKB iki aktif hibe programı yürütmektedir. VAP Desteği, özel sektör sanayi tesislerindeki enerji verimliliği yatırımlarını doğrudan destekler (kamu idareleri kapsam dışıdır). EPS Desteği ise Şubat 2026'da başlayan, ESCO şirketleri aracılığıyla yürütülen projelere verilen yeni bir hibedir. 2026 yılı için her iki programda üst limit 27.092.663 TL olup proje bedelinin %30'una kadar hibe sağlanmaktadır.
Başvurabilmek için dört koşulun tamamının sağlanması gerekir: EVDES'e kayıt, enerji yöneticisi görevlendirilmesi, yıllık enerji tüketim bilgilerinin sisteme girilmiş olması ve TS EN ISO 50001 sertifikasına sahip olunması. Kamu idareleri VAP'a başvuramaz. Projeler, yetkili bir EVD (Enerji Verimliliği Danışmanlık) firması tarafından hazırlanır.
Daha önce uygulanmış veya başlanmış projeler, ikinci el ekipman alımları, leasing yöntemiyle yapılan çalışmalar, yakıt dönüşümleri, yeni tesis kurulumları, taşıt alımları, elektrik üretimine yönelik yenilenebilir enerji yatırımları ve kiralık ekipman değişimleri kapsam dışındadır. Ayrıca ekipmanların tamamının mülkiyetinin başvuru sahibinde olması zorunludur.
VAP'ta tesis yatırımı kendi üstlenir ve başvuruyu kendisi yapar. EPS'de ise yatırımı ESCO (enerji hizmet şirketi) üstlenir ve başvuruyu da ESCO yapar; tesis sonraki yıllarda enerji tasarruflarıyla ESCO'ya geri öder. Destek oranı ve üst limit her iki programda aynıdır (%30, 27 milyon TL). EPS'de tasarruf doğrulama eşiği %70 iken VAP'ta tam ödeme için %90 aranmaktadır.
Her iki programda erken ödeme talep edilmesi durumunda öngörülen destek miktarının %50'sine kadar ön ödeme yapılmaktadır. Bunun için erken ödeme miktarının %125'i kadar banka kesin teminat mektubu sunulması zorunludur. VAP'ta erken ödeme başvurusu, proje başlangıcından itibaren 3 ay içinde ve yalnızca bir kez yapılabilmektedir.
Hayır. Her iki programda da açık bir hüküm bulunmaktadır: aynı proje kapsamındaki ekipman ve çalışmalar için başka herhangi bir kamu destek programından yararlanmak ya da başvuruda bulunmak yasaktır. Bu kurala aykırı davranılması halinde destek geri alınır ve başvuru sahibi 2 yıl boyunca tüm destek programlarına başvuramaz.
Her iki program için başvurular EVDES portalı üzerinden alınmaktadır: evdes.enerji.gov.tr. VAP için önce yetkili EVD firmasıyla enerji etüdü yaptırılması, ardından proje dosyasının EVDES'e yüklenmesi gerekmektedir. EPS için ESCO ile tesis arasında imzalanmış performans sözleşmesi, etüt raporu, ölçme-doğrulama planı ve proforma fatura başvuru dosyasında yer almalıdır. Değerlendirme en az 3 kişilik komisyon tarafından yapılır ve Bakan onayıyla sonuçlanır.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Verimliliği ve Çevre Dairesi Başkanlığı
İnönü Bulvarı No:27, 06490 Bahçelievler / Ankara
Web: enerji.gov.tr
Başvuru Portalı: evdes.enerji.gov.tr
