IPARD III Programı, Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği tarafından ortaklaşa finanse edilir ve kırsal kalkınmayı desteklemeyi amaçlar. Program kapsamında 2024-2027 yılları için toplam 785 milyon avro hibe desteği sağlanması öngörülmektedir. Program, Türkiye'nin 81 ilindeki girişimciler, çiftçiler ve tarım-gıda sektöründe yatırım yapmak isteyen tüm ilgili taraflar için açıktır.
IPARD III Programı altında 3 temel yatırım tedbiri bulunmaktadır:
M1 - Tarımsal İşletmelerin Fiziki Varlıklarına Yönelik Yatırımlar: Kırmızı et, süt, yumurta ve kanatlı et üreten tarımsal işletmeler desteklenir.
M3 - Tarım ve Balıkçılık Ürünlerinin İşlenmesi ve Pazarlanması: Et ürünleri, su ürünleri, sebze-meyve, süt ve süt ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanmasına yönelik yatırımlar desteklenir.
M7 - Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme: Bitkisel üretim, arıcılık, yöresel ürünler, kırsal turizm, su ürünleri yetiştiriciliği ve makine parkları desteklenir.
Destek oranı proje türüne göre %40 ile %70 arasında değişmektedir. Genç girişimciler (40 yaş altı) ve kadın yatırımcılar için ek avantajlar bulunmaktadır.
TKDK, IPARD III Programı kapsamında 2026 yılında düzenli aralıklarla çağrı dönemleri açmaktadır. Başvuru sahiplerinin projelerini önceden hazırlayabilmeleri için yıllık takvim açıklanmıştır.
2026 Yılı Planlanan Başvuru Dönemleri:
Başvuru tarihleri resmi olarak çağrı ilanlarında duyurulmaktadır. Güncel çağrı takvimi ve detaylı bilgiler için TKDK Başvuru Çağrı İlanları sayfasını düzenli olarak takip etmeniz önerilir.
Projelerin yatırım süreleri yapım işi içermeyen yatırımlarda maksimum 9 ay, yapım işi içeren yatırımlarda ise maksimum 12 aydır.
TKDK, 2026 yılında IPARD III Programı kapsamında çeşitli destekler sunmaktadır. Hibe oranları, yatırımın türüne ve bölgesine göre değişiklik göstermekle birlikte, genellikle %40 ile %70 arasında değişmektedir.
M1 Tedbiri - Tarımsal İşletmeler:
M3 Tedbiri - İşleme ve Pazarlama:
M7 Tedbiri - Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi:
Genç girişimciler (40 yaş altı) ve kadın yatırımcılar için hibe oranları %5-10 daha yüksek uygulanabilmektedir.
TKDK, "Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi ve İş Geliştirme" (M7) tedbiri kapsamında yenilenebilir enerji yatırımlarını desteklemektedir. Güneş enerjisi sistemleri, tarımsal işletmelerin enerji maliyetlerini düşürmek ve sürdürülebilir üretim yapmalarını sağlamak amacıyla hibe kapsamına alınmıştır.
Desteklenen Yenilenebilir Enerji Yatırımları:
TKDK Güneş Enerjisi Desteği Şartları:
TKDK güneş enerjisi desteklerinden yararlanabilmek için işletmenizin Ulusal Çiftçi Kayıt Sistemi veya Ulusal Hayvan Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olması gerekmektedir.
Tarımda güneş enerji uygulamaları hakkında bilgi almak için inceleyin: Tarımsal Güneş Enerjisi
Hayvancılık sektöründe uygulanan güneş enerjisi çözümlerini için inceleyin: Hayvancılıkta Güneş Enerjisi
IPARD III Programı kapsamında 2026 yılında 42 ilde destek verilmektedir. Yatırımın mutlaka bu illerden birinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
TKDK Destek Bölgeleri / İller:
Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ankara, Ardahan, Aydın, Balıkesir, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Giresun, Hatay, Isparta, Kahramanmaraş, Karaman, Kars, Kastamonu, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muş, Nevşehir, Ordu, Samsun, Sivas, Şanlıurfa, Tokat, Trabzon, Uşak, Van, Yozgat, Kayseri
Yüz yüze başvuru yapmak veya diğer konular için TKDK İl Koordinatörlükleri ile irtibat kurabilirsiniz.
TKDK desteklerinden yararlanabilmek için başvuru sahiplerinin aşağıdaki şartları sağlaması gerekmektedir:
Genel Şartlar:
Proje Şartları:
Yatırım Sonrası Yükümlülükler:
Genç girişimciler (40 yaş altı) ve kadın yatırımcılar başvurularda ek puan almaktadır.
TKDK, IPARD III Programı kapsamında projelere %50-65 oranında hibe desteği sağlamaktadır. Destek miktarı, proje türüne, yatırım bölgesine ve başvuru sahibinin özelliklerine göre değişmektedir.
Örnek TKDK Güneş Enerjisi Projeleri:
Çorum - 500 KW Fotovoltaik GES Projesi: Tekin Karo San.Tic.Ltd.Şti., 1.270.310 TL toplam uygun harcama tutarı olan projeye %65 hibe desteği ile 803.960 TL destek almıştır.
Erzurum İl Koordinatörlüğü: 2025 yılında tamamlanan projeler için yatırımcı ve çiftçilere 32,4 milyon TL hibe ödemesi yapılmıştır.
Çankırı İl Koordinatörlüğü: 8 yılda 807 proje için toplam 278 milyon TL yatırım tutarına karşılık 159 milyon TL hibe verilmiştir.
2026 İtibarıyla TKDK Genel İstatistikleri:
IPARD kapsamındaki mali destekler karşılıksız (geri ödemesiz) olarak verilmektedir. Ancak sözleşmede belirlenen şartlara uyulması zorunludur. Sözleşme şartlarına uyulmaması veya ihlal edilmesi durumunda, gecikme faizi ile birlikte mali desteklerin geri alınması söz konusudur.
Ödeme Taksitlendirme Sistemi:
Ödemeler, projeye uygun harcama miktarına göre 3 taksite kadar yapılabilir:
İl Koordinatörlüğü'ne Ödeme Talep Paketinin teslimini takip eden 6 ay içerisinde her bir taksite ilişkin ödeme yapılmalıdır. Başvuru sahibi, taksit dönemlerine ait harcamaları kendi inisiyatifi dahilinde planlayabilir.
Ödeme İçin Gerekli Belgeler:
TKDK desteklerinden faaliyet alanı tarım ve kırsal kalkınma olan tüm gerçek ve tüzel kişiler faydalanabilir. Başvuru yapabilmek için aşağıdaki kriterlerin sağlanması gerekmektedir:
Başvuru Yapabilecek Kişi ve Kuruluşlar:
Zorunlu Kayıtlar:
Ek Avantajlı Gruplar:
Aşağıdaki durumlardan herhangi birine sahip olan kişi ve kuruluşlar TKDK desteklerinden yararlanamaz:
TKDK desteklerine başvuru, çağrı ilanlarında belirtilen tarihlerde yapılmaktadır. Başvurular, yatırımın gerçekleştirileceği ildeki TKDK İl Koordinatörlüğü'ne şahsen veya noter onaylı vekil aracılığıyla yapılmalıdır.
Başvuru Paketi İçeriği (2 Kopya Hazırlanır):
Online Başvuru:
TKDK, M7 tedbiri (Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi) için online başvuru sistemi sunmaktadır. Online başvurular TKDK Online Başvuru sayfasından yapılabilir.
Başvuru Değerlendirme Süreci:
Onaylanan projelerin listesini TKDK İmzalanan Sözleşmeler sayfasından inceleyebilirsiniz.
TKDK güneş enerjisi desteği almak için öncelikle IPARD III Programı kapsamında M7 tedbiri (Çiftlik Faaliyetlerinin Çeşitlendirilmesi) altında başvuru yapmanız gerekir. Başvuru sahibinin Ulusal Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olması, yatırımın TKDK destek iller listesindeki 42 ilden birinde ve kırsal alanda yapılması zorunludur. Proje tutarı KDV hariç minimum 1 milyon TL olmalıdır. Başvurular yıl içinde Mayıs, Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında açılan çağrı dönemlerinde yapılmaktadır.
Hayır, TKDK destekleri geri ödemesizdir. IPARD III Programı kapsamında verilen hibeler karşılıksız mali desteklerdir. Ancak sözleşmede belirlenen şartlara uyulması zorunludur. Yatırımın 5 yıl boyunca muhafaza edilmesi, büyük değişiklik yapılmaması ve AB standartlarına uyum sağlanması gerekmektedir. Sözleşme şartlarının ihlal edilmesi durumunda, gecikme faizi ile birlikte mali desteklerin geri alınması söz konusu olabilir.
TKDK 2026 yılında IPARD III Programı kapsamında dört farklı dönemde başvuru çağrısı açmaktadır. Mayıs ayında M1, M3 ve M7 tedbirleri için, Temmuz ayında M1 ve M3 tedbirleri için, Ağustos ayında M7 tedbiri için ve Eylül ayında tüm tedbirler için başvurular kabul edilmektedir. Kesin başvuru tarihleri TKDK tarafından resmi çağrı ilanlarında duyurulmaktadır. Güncel tarihler için www.tkdk.gov.tr adresini düzenli takip etmeniz önerilir.
TKDK 2026 yılında 42 ilde destek vermektedir. Bu iller: Afyonkarahisar, Ağrı, Aksaray, Amasya, Ankara, Ardahan, Aydın, Balıkesir, Burdur, Bursa, Çanakkale, Çankırı, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Giresun, Hatay, Isparta, Kahramanmaraş, Karaman, Kars, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Manisa, Mardin, Mersin, Muş, Nevşehir, Ordu, Samsun, Sivas, Şanlıurfa, Tokat, Trabzon, Uşak, Van ve Yozgat'tır. Yatırımın mutlaka bu illerden birinde ve kırsal alan tanımına uygun yerde yapılması gerekmektedir.
TKDK destek oranı proje türüne ve başvuru sahibinin özelliklerine göre %50 ile %70 arasında değişmektedir. M1 tedbiri (tarımsal işletmeler), M3 tedbiri (işleme ve pazarlama) ve M7 tedbiri (çiftlik faaliyetlerinin çeşitlendirilmesi) için genel destek oranı %50-65 arasındadır. Genç girişimciler (40 yaş altı) ve kadın yatırımcılar için hibe oranları %60-70'e kadar çıkabilmektedir. Dağlık alanlarda yapılacak yatırımlar için ek %5-10 destek verilebilir.
TKDK başvurusu için başvuru formu, taahhütname, teknik raporlar, uygun/uygun olmayan harcamaların detaylı tabloları, en az 3 tedarikçi teklifi, maliyet gerekçelendirme tablosu, mali tablolar ve bilanço, mevcut varlıklar listesi, teknik projeler (mimari, statik, elektrik, mekanik), metraj cetvelleri, makine-ekipman yerleşim planı, yapı ruhsatı veya muafiyet belgesi, iş planı, hibe analizi raporu ve tapu veya kira sözleşmesi gerekmektedir.
Evet, TKDK 40 yaş altı genç girişimcilere özel avantajlar sunmaktadır. Genç girişimciler başvurularda ek puan almakta ve hibe oranları %5-10 daha yüksek uygulanmaktadır. Normal başvurularda %50-65 olan destek oranı, genç girişimciler için %60-70'e kadar çıkabilmektedir. Ayrıca proje değerlendirme sürecinde genç girişimci olma durumu sıralama kriterlerinde olumlu etki yaratmaktadır.
TKDK kadın girişimcilere genç girişimcilerle aynı avantajları sunmaktadır. Kadın yatırımcılar başvurularda ek puan almakta ve hibe oranları standart oranlara göre %5-10 daha yüksek olmaktadır. Kadın girişimciler için destek oranı %60-70 arasında değişmektedir. Proje değerlendirme sürecinde kadın girişimci olma durumu sıralama kriterlerinde pozitif etki yaratmakta ve başvurunun onaylanma şansını artırmaktadır.
TKDK'da kırsal alan tanımı, nüfusu 50.000'in altında olan yerleşim yerlerini kapsamaktadır. Ancak il ve ilçe merkezleri bu tanımın dışındadır. Yatırımın kırsal alanda olup olmadığı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine ve TKDK'nın kırsal alan listesine göre belirlenmektedir. M1, M3 ve çoğu M7 tedbiri yatırımlarının kırsal alanda yapılması zorunludur. Yatırım yerinin kırsal alan tanımına uygun olup olmadığını başvuru öncesinde TKDK İl Koordinatörlüğü'nden teyit ettirmeniz önerilir.
TKDK ödemeleri proje tutarına göre 1, 2 veya 3 taksitte yapılmaktadır. 500.000 TL ve altı projeler tek ödemede, 500.000-2.500.000 TL arası projeler 2 taksitte, 2.500.000 TL üzeri projeler 3 taksitte ödenmektedir. Her taksit için Ödeme Talep Paketinin İl Koordinatörlüğü'ne tesliminden sonra 6 ay içinde ödeme yapılmaktadır. Başvuru sahibi taksit dönemlerini kendi projesinin ilerleyişine göre planlayabilir.
TKDK hibe analizi, projenin ekonomik fizibilitesini gösteren zorunlu bir rapordur. Bu analiz, yatırımın gelir-gider dengesini, geri ödeme süresini ve karlılığını ortaya koyar. Hibe analizi raporu, TKDK tarafından yetkilendirilmiş danışman firmalar veya serbest çalışan uzman danışmanlar tarafından hazırlanmalıdır. Raporda projenin 5 yıllık nakit akışı, yatırım maliyetleri, işletme giderleri, gelir tahminleri ve ekonomik göstergeler yer almalıdır. Başvuru paketi içinde sunulması zorunludur.
Evet, TKDK başvurusu reddedilen kişiler sonraki çağrı dönemlerinde tekrar başvuru yapabilir. Ancak önceki başvurunun reddedilme nedenlerini değerlendirip projenizi buna göre güçlendirmeniz önerilir. Red nedenleri genellikle eksik belgeler, yetersiz proje puanı, bütçe kısıtı nedeniyle sıralamanın altında kalma veya uygunluk kriterlerini karşılamama olabilir. İl Koordinatörlüğü'nden geri bildirim alarak projenizi iyileştirebilir ve yeni çağrı döneminde başvurunuzu yenileyebilirsiniz.
TKDK IPARD III Programı 2021-2027 dönemini kapsamaktadır. Program 2027 yılı sonuna kadar devam edecektir. Toplam 785 milyon avro hibe desteği sağlanması öngörülmektedir. Bu süre içinde düzenli olarak başvuru çağrıları açılmaya devam edecektir. Program bitiminden önce başvuru yapan ve sözleşme imzalayan yatırımcılar projelerini tamamlayıp ödemelerini alabilirler. 2027 sonrası için yeni bir IPARD programı hazırlanması beklenmektedir.
TKDK ve KOSGEB farklı hedef kitlelere hizmet eden iki ayrı destek programıdır. TKDK tarım, hayvancılık ve kırsal kalkınma alanında faaliyet gösteren işletmeleri destekler ve yatırımların kırsal alanda yapılması gerekir. KOSGEB ise sanayi sektöründeki KOBİ'leri destekler. TKDK hibeleri geri ödemesizdir, KOSGEB'in güneş enerjisi desteği (Yeşil Sanayi Programı) ise geri ödemeli düşük faizli finansmandır. Bir işletme her iki programdan da aynı yatırım için destek alamaz, ancak farklı yatırımlar için iki programdan da yararlanabilir.
KOSGEB Programlarını İnceleyin
Evet, TKDK desteği alırken bankalardan kredi çekmek mümkündür. TKDK hibeleri yatırım bedelinin %50-65'ini karşıladığı için kalan kısım için öz kaynak veya kredi kullanılabilir. Birçok banka TKDK projelerine özel kredi paketleri sunmaktadır. Tarım kredisi veya yatırım kredisi kullanarak projenizi finanse edebilirsiniz. Ancak TKDK başvurusu sırasında projenin finansman planını açıkça göstermeniz ve kredinin onaylanmış olması veya taahhüt mektubu almanız gerekebilir.
Detaylı inceleyin: Enerji Kredileri
Merkez Adres:
Turan Güneş Bulvarı No:68
Çankaya, Ankara
Telefon: 444 85 35 / 0 (312) 409 14 00
Faks: 0 (312) 439 47 11
Email: info@tkdk.gov.tr
Web: www.tkdk.gov.tr
İl bazlı başvurular ve detaylı bilgi için TKDK İl Koordinatörlükleri İletişim sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
