Lisanssız elektrik üretimi, üretim lisansı almadan kendi tüketim tesisine bağlı olarak elektrik üretmektir. Türkiye'de "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği" kapsamında düzenlenmektedir. Uygulamada büyük çoğunluğu çatı ve arazi güneş enerjisi sistemleri (GES) oluşturur.
Temel ilke öz tüketimdir: üretilen elektrik önce kendi ihtiyacınızı karşılar, artan üretim mahsuplaşma yoluyla şebekeden çekilen elektrikle dengelenir. Sistem öz tüketime yönelik tasarlanmıştır; fazla üretimi ticari kazanca dönüştürmek yönetmelikle sınırlandırılmıştır.
Çatı ve cephe uygulamalarında 25 kW ve altı sistemler lisanssız kurulabilir. Bu eşiğin üzerindeki sistemler de yönetmelik kapsamında lisanssız sayılabilir ancak başvuru süreci daha kapsamlı hale gelir. Yatırımcı başına dağıtım seviyesinden en fazla 10 MW kapasite alınabilir.
25 kW altı çatı/cephe sistemlerinde başvuru doğrudan bölge dağıtım şirketine yapılır, EPDK'ya ayrıca başvuru gerekmez ve üretim lisansı aranmaz. Başvuru süreci ve gerekli belgeler için GES Başvuru ve Onay sayfasını inceleyin.
Mahsuplaşma (net metering), ürettiğiniz elektrik ile şebekeden çektiğiniz elektriğin saatlik bazda netleştirilmesidir. Çift yönlü sayaç sisteminizi şebekeye bağlar ve iki yönlü ölçüm yapar. Üretim fazlası şebekeye verilir, tüketim fazlası şebekeden çekilir; dönem sonunda fark faturaya yansır.
Mahsuplaşma hakkı tüketim miktarınızla sınırlıdır - tüketiminizi aşan fazla üretim için ödeme yapılmaz. Bu nedenle kapasite seçimini yıllık tüketiminize göre yapmak kritiktir. Mahsuplaşma hesaplama aracı için Mahsuplaşma sayfasını inceleyin.
Başvurusu yapılan sistemin bağlı olduğu trafo merkezinde müsait kapasite bulunması gerekir. Kapasite yoksa bağlantı görüşü olumsuz gelir ve başvuru beklemede kalır. EPDK 14353 sayılı kararıyla 2026 yılı için toplam 3.500 MW lisanssız kapasite tahsis edilmiştir. Yerinde tüketim projeleri - yani üretim ve tüketimin aynı ölçüm noktasında olduğu sistemler - kapasite tahsisinde önceliklidir.
Lisanssız sistemler kendi tüketimine yönelik küçük-orta ölçekli kurulumlardır; lisanslı sistemler ise elektriği doğrudan piyasaya satan büyük ölçekli santrallerdir. İki sistem arasındaki farkların ayrıntılı karşılaştırması için Lisanslı ve Lisanssız GES Karşılaştırma sayfasını inceleyin.
