Elektrik Üretiminde Mahsuplaşma

Elektrik Üretiminde Mahsuplaşma Nedir?

Mahsuplaşma (net metering), bir dönem içinde ürettiğiniz elektrik ile şebekeden çektiğiniz elektriğin kWh bazında birbirinden düşürülmesi işlemidir. Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği kapsamında çatı veya cephe GES kuran abonelere uygulanan bu yöntem, üretim fazlasını nakde çevirmek yerine sonraki dönem tüketiminizden düşürür.

Çift yönlü sayaç sisteminizin iki yönlü ölçümünü yapar: şebekeden çektiğiniz kWh ve şebekeye verdiğiniz kWh ayrı ayrı kaydedilir. Dönem sonunda net fark faturanıza yansır.

Faturada Muhtelif Mahsup Ne Demek?

Elektrik faturanızda "muhtelif mahsup" veya "muhtelif tenzil" olarak görünen kalem, bir önceki dönemden kalan alacağınızın (şebekeye verdiğiniz fazla elektriğin TL karşılığı) yeni faturanızdan düşürülmüş halidir. GES sahibi abonelerde bu kalem üretim fazlasının mahsuplaşma tutarıdır. GES'siz abonelerde ise farklı düzeltme kalemleri (iade, düzeltme faturası vb.) nedeniyle görünebilir.

GES Mahsuplaşması Nasıl Çalışır?

Sistemin temel işleyişi şöyledir: gündüz saatlerinde GES üretim yaparken ihtiyacınızı karşılar, fazlası şebekeye gider. Gece veya bulutlu havalarda şebekeden çekersiniz. Dönem sonunda:

• Şebekeye verdiğiniz kWh → alacak olarak kaydedilir
• Şebekeden çektiğiniz kWh → borç olarak kaydedilir
• Fark sıfırın altındaysa (üretim > tüketim) alacak bir sonraki döneme devredilir
• Fark sıfırın üstündeysa (tüketim > üretim) net tüketim üzerinden fatura kesilir

Mahsuplaşma hakkı yıllık tüketiminizle sınırlıdır — tüketiminizi aşan üretim için ödeme yapılmaz, fazla üretim bedelsiz şebekeye devredilir. Bu nedenle sistem kapasitesini yıllık tüketiminize göre planlamak kritiktir.

GES Mahsuplaşma Yönetmeliği: Aylık mı, Saatlik mi?

Yürürlükteki düzenleme kapsamında mahsuplaşma aylık bazda yapılmaktadır: her ayın 6'sında o döneme ait üretim ve tüketim verileri karşılaştırılarak net değer hesaplanır.

Ancak EPDK'nın 2025 sonu itibarıyla başlattığı düzenleme süreciyle saatlik mahsuplaşmaya geçiş gündemdedir. Saatlik mahsuplaşmada gündüz fazla üretiminiz gece tüketiminizle eşitlenemez; üretim ve tüketim aynı saatte gerçekleşmesi durumunda mahsup hakkı doğar. Bu değişiklik yürürlüğe girdiğinde akü depolama sistemlerinin önemi önemli ölçüde artacaktır. Geçiş takvimi henüz netleşmemiştir; bu sayfayı düzenli güncelleyeceğiz.

GES Mahsuplaşma Örneği

Aylık 500 kWh tüketen bir abone için örnek senaryo:

• Haziran ayı GES üretimi: 650 kWh
• Haziran ayı şebekeden çekim: 120 kWh (gece/bulutlu gün)
• Şebekeye verilen: 530 kWh
• Net mahsuplaşma: 530 − 120 = 410 kWh alacak
• Faturada: sadece sabit giderler (dağıtım bedeli, sayaç bedeli vb.) kesilir, enerji tüketimi üzerinden ek ücret çıkmaz
• Kalan 410 kWh alacak → Temmuz faturasına devredilir

Kış aylarında üretim düşer, tüketim artar. Yaz fazlası kış aylarına taşındığında yıllık bazda fatura büyük ölçüde sıfırlanabilir.

Mahsuplaşmada Dağıtım Bedeli Neden Düşmüyor?

Mahsuplaşma sadece enerji tüketim bedelini etkiler. Faturanızda yer alan dağıtım sistemi kullanım bedeli, sayaç okuma bedeli ve diğer sabit kalemler üretim yapıp yapmadığınızdan bağımsız olarak tahakkuk etmeye devam eder. Bu kalemlerin toplamı faturanızın %20–40'ını oluşturabilir; bu nedenle mahsuplaşma faturanızı sıfırlamaz, yalnızca enerji tüketim kalemini azaltır veya sıfırlar.

Lisanssız GES Mahsuplaşması İçin Şartlar

• Çatı veya cephe uygulaması olmalı — arazi GES mahsuplaşma kapsamı dışındadır
• Üretim ve tüketim tesisi aynı ölçüm noktasında (aynı sayaç) olmalıdır
• Çift yönlü sayaç dağıtım şirketi tarafından kurulmalıdır
• Sistem devreye girdikten sonra 1 ay içinde sistem kullanım anlaşması imzalanmalıdır
• Kapasite üst sınırı: 25 kW (bireysel mesken), ticarethanelerde faturadaki sözleşme gücüyle sınırlı

İnceleyin: Lisanssız Elektrik Üretimi