Güneş Enerjisi Tarlası Nasıl Kurulur?

Yayım:
July 12, 2021
Güncelleme:
October 7, 2022

Güneş Tarlası Kurulumu

Tarlanıza veya arazinize güneş enerjisi santrali (GES) kurmak istiyorsanız, izlemeniz gereken adımlar özetle şunlardır:

  • Enerji santrali oluşturulacak arazi belirlenir, etüt çalışmaları yapılır.
  • Maliyet ve kârlılık hesapları yapılarak finansman yöntemi belirlenir, gerekiyorsa enerji hibe ve destek programlarına başvurulur.
  • Enerji üretimi için kullanılacak arazi satın alınır ya da kiralanır.
  • Kurulacak güneş santrali için Marjinal Tarım Raporu ve Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Muafiyet Raporu alınır.
  • Kurulum için elektrik dağıtım şirketine başvurulur, gerekli başvuru evrakları teslim edilir.
  • Kullanılacak arazinin güneş panelleri yerleştirmeye uygun hale getirilmesi için düzenleme işleri tamamlanır.
  • Kurulacak güneş enerjisi sistemi için gerekli malzemeler temin edilir.
  • Panel sistem kurulumu gerçekleştirilir ve gerekli bağlantılar tamamlanır.
  • Kurulan sistemin düzenli izlenmesi, bakımı, sigortası ve benzeri ihtiyaçlar için tedarikçi anlaşmaları gerçekleştirilir.

Güneş tarlaları, güneş enerjisinden elektrik üreten santrallerdir. Güneş enerjisi hakkında bilgi almak, seçenekleri ve fiyatları değerlendirmek için güneş enerjisi sayfamızı ziyaret edin.

GES Tarlası Teklifleri

GES santrali (tarlası) kurulumunda teklifler, birçok farklı etkene bağlı olarak değişir. Genel olarak dikkat edilen etkenler şu şekilde sıralanabilir:

  • GES kurulacak bölge
  • Projenin hangi aşamada olduğu
  • Lisans durumu
  • Arazinin zemini ve büyüklüğü
  • EPC performans garantisi
  • Sigorta olup olmadığı
  • Proje tipi
  • Talep edilen güç

GES projesi için teklif alırken, yukarıdaki etkenlerin kesin olarak belirlenmesi ve belgelenmesi gerekir.

GES Tarlası İçin Uygun Arazi Seçimi

GES kurulumu için uygun bir arazi, aşağıdaki şartları sağlamalıdır:

  • Güney cepheye bakmalıdır.
  • Bol güneş almalıdır. GES kurulacak bir arazide en önemli konu, arazinin güneş potansiyeli, yani yıl içinde güneş ışınlarından faydalanılabilme potansiyelidir. Meteorolojik araştırma ile bölgenin ortalama güneş alma süresi hesaplanabilir. GES kurulacak bölgenin son birkaç yıl içindeki ortalama güneşli, yağmurlu, bulutlu vb. gün sayısı gözden geçirilmelidir.
  • Trafo merkezine yakın olmalıdır. Trafo merkezinden de kurulacak GES için elektrik kapasitesi sağlanmalıdır.
  • Marjinal arazi statüsünde olmalıdır.
  • Yakınında yollar bulunmalıdır.
  • Jeolojik yapısı GES için uygun olmalıdır. Işınım potansiyeli yüksek bir il ya da ilçede olsa dahi, arazinin bölgesel jeolojik yapısı önemlidir. Akarsuların olduğu bir bölgede taşkın, yamaçlı arazilerde ise heyelan riski vardır.
  • Toprak yapısı, panellerin kurulumunda belirleyicidir. Örneğin, kayalık bir araziye kurulacak güneş enerjisi santralinde konstrüksiyonların beton ayak olması gerekir.
  • Fazla eğimli, tümsekli ya da çukurlu araziler, GES kurulumunda iş gücünü ve maliyeti artırır.
  • Kiralanacak arazinin etrafında yüksek bir yapı ya da tepe gibi bir oluşum varsa güneşin konumuna göre arazi gölgede kalabilir, bu da verimi düşürür.

GES tarlası kurmak için uygun arazi bulmanın yollarından biri de arazi kiralamadır. Güneş enerjisi tarlası kurmak amacıyla bu şartlara uygun bir arazi kiralamak istiyorsanız önce Güneş Enerjisi İçin Tarla Kiralama yazımızı inceleyin.

Güneş Enerjisi Santrali ve Trafo Uzaklığı

Kurulacak güneş enerjisi santralinin trafo merkezine uzaklığı en fazla 20 km olmalıdır. 20 km’den uzak olan arazilerin başvurusu kabul edilmez. Genelde 1-1,5 km uzağa kurulan GES tarlaları daha iyidir çünkü trafo ile arazi arasındaki uzaklık arttıkça maliyet de artacaktır.

GES tarlasının trafo merkezine uzaklığını, arsanın ada ve parsel numarası ile elektrik dağıtım merkezine başvuruda bulunarak öğrenebilirsiniz.

Güneş Enerjisi Tarlası Nedir?

Güneş enerjisi tarlası, güneşten gelen ışınları fotovoltaik silikon hücrelerde hapsederek elektrik enerjisine çeviren büyük hacimli güç istasyonudur. Bu yönüyle güneş tarlası bir elektrik üretim santralidir. Güneş tarlaları, fotovoltaik güç istasyonu, güneş parkı veya güneş santrali olarak da adlandırılır.

Güneş Enerjisi Santrali ve Güneş Enerjisi Tarlası Aynı mı?

Evet, güneş enerjisi santrali ve güneş tarlası aynı anlama gelir. Güneş enerjisi santralleri için aynı zamanda güneş tarlası, solar tarla, solar santral şeklinde de kullanımlar mevcuttur.

Güneş Enerjisi Tarlası İçin Gerekli Belgeler

GES tarlası kurulumu için gerekli başvuru belgeleri aşağıdaki gibidir:

  • Başvuru yapan gerçek kişinin imza ve kimlik belgeleri, tüzel kişi veya tasarlayan şirket için bunlar faaliyet raporu, imza sirküleri, vergi levhası ve (varsa) vekaletnamedir.
  • Lisanssız üretim bağlantı başvuru formu, bu forma BEDAŞ'ın internet sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.
  • Tarla kurulacak araziye ait tapu belgesi ya da en az iki yıllık kira sözleşmesi, hazine arazisi ise kullanım hakkının edinildiğine dair belge.
  • Arazinin marjinal tarım arazisi olduğunu onaylayan rapor.
  • Başvuru harcının ilgili ildeki elektrik dağıtım işletmecisinin belirttiği hesaba yatırıldığına dair dekont.
  • Kurulacak tesisin teknik detay bilgilerini içeren ıslak imzalı tek hat şeması ve sistem elemanlarının özellikleri.
  • Enerji nakil hattı projesi.
  • Aplikasyon krokisi.
  • GES teknik değerlendirme formu - bu forma da BEDAŞ'ın web sitesi aracılığıyla ulaşmak mümkündür.
  • Feragat beyanı.
  • GES kurulumuna uygunluk yazısı (Belediyeler veya İl Özel İdaresi verebilir).
  • Projeyi imzalayıp onaylayacak kişinin elektrik mühendisi olduğunu tasdikleyen belge.
  • Ek faaliyet yasağına ilişkin beyan.
  • 1 MW ve üstü GES'ler için Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) muafiyet raporu.
  • Dağıtım şirketinden alınabilecek çağrı mektubu - GES 10 KW üstünde ise yukarıdaki belgeler toplanarak, ilgili elektrik dağıtım şirketine bu mektubu almak için bir dilekçe ile başvurulur. Başvuru dilekçesinde tekil kod (mevcut tesisin abone numarası) veya inşaat ruhsatı, tesis türü ve sözleşme gücü yer almalıdır.
  • Çağrı mektubu alındıktan sonra, projenin son hali sunularak TEDAŞ'tan onay alınır. Bundan sonra da ilgili ilin dağıtım şirketiyle lisanssız GES bağlantı anlaşması yapılır.
  • Güneş tarlası kurulumunu, lisanslı elektrik üretimi için de gerçekleştirebilirsiniz. Lisanslı Elektrik özelinde gerekli olan başvuru koşulları için yazımızı okuyun.

Marjinal Tarım Raporu Nasıl Alınır?

  • İl Tarım Müdürlüğüne gidilerek marjinal tarım raporu başvurusu yapılır.
  • Ziraat mühendisleri, belirtilen araziye gider, bilgi toplar ve analiz yapar. Analizin amacı, tarıma elverişli arazilerde güneş tarlası kurulamadığı için arazinin tarıma uygun olup olmadığı ölçmektir.
  • Verdiğiniz e-posta adresine raporun sonucu gönderilir.

Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Muafiyet Raporu Nasıl Alınır?

Çağrı mektubu, kamu kurumlarından alacağınız izindir. Çağrı belgesi alabilmeniz için ÇED muafiyet raporuna ihtiyacınız vardır. 1 MW’a kadar olan güneş enerjisi santralleri için ÇED muafiyet raporu almanıza gerek yoktur. ÇED muafiyet raporu için T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına başvurmanız gerekir. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı e-ÇED sistemi ile elektronik ortamda da başvurunuzu yapabilirsiniz.

Solar Santral Kurulum Maliyeti

Enerji santrali kurulum maliyeti seçilen arazinin yerine, büyüklüğüne, alan başına istenen enerji üretim kapasitesine göre değişiklik gösterecektir. Sadece panel ücretlerini baz almak yeterli değildir. Güneş enerjisi ile elektrik üretmek için solar santral kurarken hesaplanacak başlıca maliyet kalemleri şunlardır:

  • Arazi satın alma ya da kiralama maliyeti
  • Güneş enerjisi panelleri için arazinin uygun hale getirilmesi için düzeltme veya hafriyat işleri
  • GES tarlası kurulumu için işçilik ücreti
  • Trafo merkezine çekilen kablo
  • Güneş panelleri
  • Güneş panelleri konstrüksiyon

Dönüm ve kurulu güç başına KDV ve işçilik/montaj ücretleri dahil maliyetler ve yıllık kâr miktarları, 2022 yılında yaklaşık olarak aşağıdaki gibidir:

GES Tarlası Alan ve Maliyetler Tablosu

Kurulu Güç Gereken Arazi [Dönüm] Maliyet [$] Yıllık Getiri [$]
50 kW 1 55.000 11.500
1OO kW 2 70.000-80.000 16.000-20.000
250 kW 5 230.000 30.000-50.000
500 kW 10 450.000-500.000 80.000-100.000
1 MW 20 1.200.000 170.000-180.000

2022 yılı dolar kuruna göre panel ücretleri ve ek masraflar dahil ortalama fiyatlar esas alınmış, Akdeniz Bölgesi ideal ışınım değerlerine göre ilk 25 yılın ortalama yıllık getirisi baz alınmıştır.

Güneş Enerji Tarlası Kârlılık Hesaplama

Güneş enerjisi santralinde kârlılık, arazi büyüklüğüne, hedeflenen üretim gücüne, yerleşim yerine ve aylara göre değişiklik gösterecektir. GES'ler, masraflarını ortalama 5 ile 7 yıl içerisinde amorti edip kâr etmeye başlar.

Elbette GES tarlasının kurulacağı arazinin ülkedeki konumu da yıllık kazancı etkiler. Karadeniz Bölgesi için kuracağınız bir GES, Akdeniz Bölgesine kıyasla %20 kadar daha az kazanç sağlayabilir zira ışınım süresi daha az olacaktır.

Benzer şekilde, 25 yıllık garantinin sonlarına gelindiğinde, verimlilik düşeceğinden, %20-25 kadar üretim kaybı yaşamanız olasıdır.

Güneş Enerji Tarlası Destek ve Hibe Programları 2022

Ülkemizdeki güneş enerjisi tarlaları için devlet, 10 yıl boyunca geçerli alım garantisi verir. Bunun dışında güneş tarlalarına yönelik KKYDP ve KOSGEB destekleri de vardır. Bütün enerji destek ve hibe programlarını incelemek için tıklayın: Güneş Enerjisi Destek Programları

Kırsal Kalkınma Yatırımları Destekleme Programı (KKYDP)

Tarım ve Orman Bakanlığı, KKYDP kapsamında yeni kalkınma teşviklerini ve teşvik verilen bölgeleri her sene Ağustos ve Eylül aylarında duyurur. Güneş tarlası ve GES kurulum destekleri de program kapsamına alınmıştır. KKYDP’den 250’den az çalışanı ve 125 milyon TL’den daha az cirosu bulunan işletmeler faydalanabilir. En fazla 2,5 milyon TL destek verilir. Verilen desteğin %50’si hibe şeklindedir. Program hakkında daha fazla bilgi almak için KKYDP sayfamızı ziyaret edin.

KOSGEB Desteği

Türkiye’de, güneş tarlaları ve güneş enerjisi santralleri için teşvik sağlayan kurumlardan biri de KOSGEB'dir. 10.000 ve altında nüfusu olan ilçelerde GES kurulumu için %100 ödemesiz hibe veren KOSGEB, endüstri üretimi ya da hayvancılığın yaygın olduğu bölgelerde %50 ile %70 arasında geri ödemesiz hibe desteği sağlıyor. Yatırım için kalan kısım ise düşük faizli kredi ile ödenebiliyor. Ayrıca, KOSGEB hibe ve destekleri ile GES kuran üreticiler, KDV’den muaf tutuluyor. Program konusunda detaylı bilgi için KOSGEB yazımıza göz atın.

Güneş Tarlasında Kullanılacak Güneş Panelleri

1 MW gücünde bir güneş tarlası kurmak için 400 W gücünde panellerden 2500 adet, 200 W gücündeki panellerdense 5000 adet kullanmak gerekir. Panel gücü arttıkça toplam panel sayısı azalacaktır. Bu sebeple genel olarak 400 W ve üstü kapasitelerde panel kullanılması, daha pratik ve hesaplı bir sonuç verecektir. Tüm güneş panellerini karşılaştırmak için güneş paneli sayfamızı ziyaret edin.

Güneş Enerji Tarlası Kaynakları

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi

T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı

Güneş Enerjisi Tarlası Nasıl Kurulur Benzeri Yazılar

Telefonunda ve bilgisayarında araştırma yapan iş adamı. Hangi Enerji Bültenine üye olan iş adamı

Piagrid.com Enerji Bülteni

Üye olun, ilginizi çekebilecek güncel enerji yazılarımızı düzenli olarak paylaşalım.
Bültene Üye Olun